Scytami rządziły dziedziczne elity

6 lipca 2026, 10:47

Zespół genetyków i archeologów z Niemiec, Kazachstanu, Australii i Korei Południowej – kierowany przez Ayshin Ghalichi i Ainash Childebayevą – przebadał genomy 85 osób pochowanych na stepach Eurazji między 900 a 200 rokiem p.n.e., w czasach, gdy obszar ten zamieszkiwały koczownicze ludy określane zbiorczo mianem Scytów. Na podstawie badań archeologicznych wiemy, że społeczeństwo scytyjskie nie było egalitarne. Wielkie kurhany, bogato wyposażone groby, ślady trepanacji czaszek wykonywanych zapewne w celu zabalsamowania zwłok możnych zmarłych, sugerują istnienie elity. Ghalichi, Childebayeva i ich zespół chcieli dowiedzieć się, czy władza i status przechodziły z pokolenia na pokolenie w obrębie rodu, czy raczej zdobywano je własnymi zasługami.



© Adrian Pingstone

Osły na usługach faraonów

11 marca 2008, 12:27

Cywilizację starożytnego Egiptu zbudowano dzięki udomowieniu dzikich osłów. Na dowód archeolodzy przedstawili dziesięć szkieletów wydobytych z grobów pierwszych królów afrykańskiego państwa. Kości mają ok. 5 tysięcy lat. Ich stan wskazuje, że zwierzęta wykorzystywano do transportu (Proceedings of the National Academy of Sciences).


Pierwsze słowa z nieznanego języka

26 sierpnia 2010, 09:34

Odkopany po 400 latach od stworzenia dokument pozwala stwierdzić, jakim systemem liczbowym posługiwali się rdzenni Peruwiańczycy. Co więcej, dzięki niemu archeolodzy odtworzyli coś więcej niż nazwę języków, którymi mówili mieszkańcy tego rejonu świata.


Baran i bawół na szczęście

31 sierpnia 2012, 12:06

Przed rozpoczęciem prac nad poszerzeniem drogi ekspresowej nr 1 w Izraelu na stanowisku Tel Moza odkryto dwie figurki sprzed 9-9,5 tys. lat: barana i bawołu. Archeolodzy z Izraelskiej Służby Starożytności sądzą, że były to amulety, zapewniające pomyślność podczas polowań.


Świadek tajnej misji kolonizacyjnej

7 stycznia 2014, 14:43

W 1983 roku Noel Hilliam, pracownik lokalnego nowozelandzkiego muzeum morskiego, wraz z kolegami wydobył z morza dwie belki pochodzące z nieznanego wcześniej wraku. Hilliama poinformował rybak, który u brzegów Wyspy Północnej w miejscu zwanym Kaipara Head zauważył szczątki okrętu o długości 25 i szerokości 7 metrów


Wtaczanie najprostsze

28 kwietnia 2015, 06:29

Pukao, zwieńczenia posągów moai z Wyspy Wielkanocnej, zostały prawdopodobnie wtoczone za pomocą ramp. Sean Hixon, student z Uniwersytetu Oregonu, uważa, że było to dość łatwe zadanie.


Przyczynek do niebieskich dżinsów sprzed 6 tys. lat

15 września 2016, 14:12

W Peru na stanowisku Huaca Prieta znaleziono najstarszą bawełnianą tkaninę. Jednocześnie jest ona najstarszą tkaniną o barwie indygo. Ma ok. 6000 lat i jest o ~1500 lat starsza od najstarszego materiału w tym kolorze ze Starego Świata - tkaniny z czasów V dynastii w starożytnym Egipcie (sprzed ok. 4400 lat).


Na Pustyni Libijskiej odkryto 5 grobowców z czasów rzymskich

25 sierpnia 2017, 11:14

Egipskie Ministerstwo Starożytności poinformowało, że na pustynnym obszarze Beir al-Shagala w pobliżu oazy Ad-Dachla archeolodzy odkryli 5 grobowców z czasów panowania rzymskiego (sprzed ponad 2 tysięcy lat).


W Egipcie znaleziono warsztat do mumifikacji

16 lipca 2018, 09:56

Na południe od Kairu odkryto starożytny warsztat, w którym dokonywano mumifikacji. Wiek znaleziska oceniono na 2500 lat. W pobliżu warsztatu znajdował się szyb, wykorzystywany jako miejsce wspólnego pochówku. Odkrycia dokonano w nekropolii Sakkara, na zachód od Memfis.


Miał być alkohol, a jest eliksir nieśmiertelności

5 marca 2019, 06:13

W Luoyangu (prowincja Henan) w grobowcu z okresu Zachodniej Dynastii Han archeolodzy odkryli w zeszłym roku dzban z brązu, w którym jak sądzili na postawie uwalnianego aromatu, znajdowało się sporo alkoholu. Badania laboratoryjne pokazały jednak, że ciecz to wspominany w literaturze taoistycznej eliksir życia/nieśmiertelności.


Zostań Patronem

Od 2006 roku popularyzujemy naukę. Chcemy się rozwijać i dostarczać naszym Czytelnikom jeszcze więcej atrakcyjnych treści wysokiej jakości. Dlatego postanowiliśmy poprosić o wsparcie. Zostań naszym Patronem i pomóż nam rozwijać KopalnięWiedzy.

Patronite

Patroni KopalniWiedzy